فواتح ( ف ت ) يا فواتح السور يا فواتح القرآن . مطلع و سرآغاز همهء سوره‌هاى قرآنند . كلمات و جملاتى كه سوره‌هاى قرآن بدان آغاز مىشوند و سوره‌هاى قرآن به ده نوع از كلام آغاز مىشوند : 1 . حمد و ثناى الهى 2 . ندا ( در آغاز 10 سوره ) 3 . قسم ( در آغاز 15 سوره ) 4 . شرط ( در آغاز 7 سوره ) 5 . حروف تهجى ( در آغاز 29 سوره ) 6 . امر ( مثل قُلْ أُوحِيَ ) 7 . استفهام ( مثل هَلْ أَتى ) 8 . خبر ( مثل يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ ) 9 . دعا و نفرين ( مثل وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ ) 10 . تعليل ( مثل لِإِيلافِ قُرَيْشٍ ) ( الاتقان ، ج 2 ، ص 333 - پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 111 تا 115 - و . . . ) فواتح السور - فواتح فواتح القرآن - فواتح فواصل ( ف ص ) جمع فاصله است و آن عبارت است از اصطلاحى كه بر كلمه‌اى كه آيه به آن ختم مىشود اطلاق مىگردد . فاصله داراى ارزشى خاص در اتمام معنى است و آهنگ و طنين آن اثر خاصى در نظم كلام دارد . فاصله در انتهاى آيات به صورت جالب و جاذبى پىدرپى تكرار مىشود و يك آهنگ عميق و يكنواخت را در گوش به صدا در مىآورد . كلمات آخر آيات در يك نظام معين و يك انسجام حيرت‌انگيزى در اكثر آيات به چشم مىخورد كه از نظر نيروى تعبير و قدرت نفوذ در نفوس بسيار قابل توجه و امعان است ( سيرى در قرآن ، ص 122 و 124 ) فواصل آيات فاصلهء كلمهء آخر آيه است . و گفته‌اند فواصل ، حروف همانند و همشكلى هستند در مقاطع آيات كه فهمانيدن معانى با آنها انجام مىشود . ( الاتقان ، ج 2 ، ص 307 ) فى سبيل اللّه ( س ل لّا ) إِنَّمَا الصَّدَقاتُ . . . وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ( توبه - 60 ) در راه خدا ، يعنى هر كار خير شرعى كه مطلوب خداست ، يعنى در راه مصالح عمومى مسلمين و اسلام ، مانند ساختن قنات ، راه ، خيابان ، مسجد و آنچه كه موجب بزرگداشت شعائر و اعتلاى كلمهء اسلام است يا باعث از بين رفتن فتنه و فساد از حوزهء اسلام يا دو گروه مسلمان خواهد شد و يكى از مصارف زكات است . ( رسالهء نوين ، ج 2 ، ص 98 - تبصرة المتعلمين ، ص 119 - و . . . ) فيل نام يكى از سوره‌هاى قرآن مجيد است - سورهء فيل